Het mirakel dat je niet zag aankomen

Ik zit vaak met pijn, elke dag opnieuw, al jaren. Er was een tijd dat ik God vroeg om het weg te nemen. Ik doopte, ik zegende, ik diende als bisschop, en ondertussen bad ik: neem dit weg. Het is niet weggenomen. En toch dien ik nog steeds. Dat besef kwam pas later: het mirakel was niet dat de pijn verdween. Het mirakel was dat ik, ondanks de pijn, verder kon.

Veel mensen komen op een punt in hun geloof waarop ze teleurgesteld raken. Ze weten dat Christus alles kan helen. Ze weten dat voor God niets onmogelijk is. En dan bidden ze om iets heel concreets weg te nemen — een ziekte, een mentale strijd, een probleem dat hun leven opslokt — en het gebeurt niet. De vraag die daarop volgt is niet oneerlijk: als het kan, waarom gebeurt het dan niet?

Een gemakkelijk antwoord dat niet gemakkelijk mag zijn

Het makkelijkste antwoord is: ons leven is bedoeld om te leren, en als elke uitdaging zomaar wordt weggenomen, leren we niets. Er zit waarheid in — de Schrift zelf zegt in het Boek van Mormon dat er tegenstelling moet zijn in alle dingen, omdat er anders geen groei mogelijk is (2 Nephi 2:11). Maar als je dat antwoord zomaar laat staan, ontstaat er een probleem: dan kan namelijk élke uitkomst als bewijs dienen. Wordt iemand genezen? Mirakel. Wordt iemand niet genezen? Ook goed, want groei. Op die manier bewijst niets iets, en dat mag je niet wegmoffelen als je hier eerlijk over wil schrijven.

Misschien moeten we daarom voorzichtig zijn met verklaren waarom God een bepaalde last wel of niet wegneemt. Sommige moeilijkheden vormen ons. Andere lijken een mens vooral uit te putten, te breken of te verpletteren. En wanneer iemand verpletterd wordt, is het niet de bedoeling om snel naar een ‘les’ te zoeken, maar om simpelweg naast diegene te staan. Wij kunnen het onderscheid tussen wat vormt en wat breekt niet altijd zien — zeker niet vanuit het leven van een ander.

Het onderscheid dat volgens mij wél standhoudt, gaat niet over zonde tegenover de rest. Het gaat over wat blokkeert en wat groeit. De kern is dat Christus alles kan helen wat ons werkelijk blokkeert op onze weg terug naar onze hemelse Vader — dat is precies zijn helende kracht. Zonde is daarvan het duidelijkste voorbeeld: het is nooit zelf groeimateriaal, het blokkeert altijd, en daarom moest die blokkade volledig weggenomen worden. Niet veranderd, niet vertraagd — weggenomen. Dat is wat de verzoening doet: de eisen van gerechtigheid worden voldaan zodat barmhartigheid ons kan opeisen (Alma 42).

Maar die helende kracht stopt niet bij zonde. Een ziekte, een verlies of een tegenslag kan evengoed een pure blokkade zijn — iets dat ons zo opslokt dat er geen ruimte meer overblijft om te groeien of ons te bekeren. Ook dat kan Christus wegnemen, zoals hij deed bij de blinden en verlamden in de Schrift. Het verschil zit niet in wat voor soort probleem het is, maar in de vraag of het een last is die ons vormt, of een last die ons verplettert. Daarom blijft bidden om genezing zinvol, ook wanneer het antwoord niet is wat je verwacht had.

Geen zeef, maar gereedschap

Christus en onze hemelse Vader zijn één in doel (Johannes 5:19), en dat doel is niet ons uitziften. In het boek Mozes staat het zo direct als het maar kan: Gods werk en heerlijkheid is de onsterfelijkheid en het eeuwige leven van de mens tot stand te brengen (Mozes 1:39). Niet van de besten onder ons. Van de mens. Bij God zijn allen gelijk; hij sluit niemand uit die tot hem komt (2 Nephi 26:33). Dat is een God van inclusie, niet van exclusie.

Je zou dan kunnen vragen: waarom bestaan er dan geboden, drempels, vereisten? Omdat een gebod geen slot op de deur is — het is de uitleg hoe je erdoorheen komt. Een gebod sluit niemand uit; het beschrijft de weg naar binnen.

Wat een mirakel eigenlijk is

Terug naar de dagelijkse mirakelen, de mirakelen die niet de verzoening zelf zijn, maar er wel uit voortvloeien. Ik denk dat we ze vaak missen omdat we verkeerd zoeken. We verwachten dat het probleem verdwijnt. Vaak verandert het probleem in plaats daarvan van aard, of wordt er een weg zichtbaar die er eerst niet was.

Kijk naar de profeet Joseph Smith, gevangen in de kerker van Liberty, terwijl zijn volk verdreven wordt en hij niets kan doen. Geen wonder bevrijdt hem op dat moment. In plaats daarvan komt de belofte dat alles wat hem overkomt hem tot ervaring zal strekken en tot zijn bestwil zal zijn (Leer en Verbonden 122:7). Het lijden wordt niet weggenomen. Het krijgt een plaats.

En kijk naar wat er in het boek Ether staat: onze zwakheden worden ons gegeven om ons nederig te maken, en als we ons tot God wenden, worden zwakke dingen sterk voor ons (Ether 12:27). Het is de exacte parallel van wat de apostel Paulus ervoer toen hij bad om zijn ‘doorn in het vlees’ te laten wegnemen en te horen kreeg dat Gods kracht in zwakheid volbracht wordt. Niet: de zwakheid verdwijnt. Wel: de zwakheid wordt de plek waar kracht zichtbaar wordt.

Dat is, denk ik, wat er met mij gebeurd is. Niet dat mijn pijn verdween. Wel dat ik, in en ondanks die pijn, kan doen wat nodig is. Als iemand op dit moment worstelt met een gebed dat niet beantwoord lijkt te zijn, wil ik niet doen alsof dat geen pijn doet. Het doet pijn. Deze herkadering neemt die pijn niet weg — ze geeft er alleen een andere plaats aan.

Blind zijn voor de oplossing die er al is

De Schrift staat vol met verhalen van blinden die kunnen zien en verlamden die kunnen lopen. We lezen ze vaak als medische wonderen uit een ver verleden en niets meer. Maar kijk naar de verlamde man die door het dak naar Jezus werd neergelaten. Jezus zegt eerst: uw zonden zijn u vergeven — en pas daarna: sta op en wandel (Markus 2:1-12). De fysieke genezing is het teken. De echte genezing gebeurde al eerder, van binnen.

Misschien moeten wij dat op onszelf toepassen. Niet als medisch wonder, maar als iets dat op onze eigen blindheid wijst. We zien vaak niet de oplossing die er al ligt, precies omdat we naar iets anders kijken. Iemand met financiële moeilijkheden ziet vaak maar één oplossing: meer geld. En misschien is dat ook een reële nood. Maar soms ligt de opening ergens anders — in een keuze die je nog niet had overwogen, een weg die opengaat zodra je durft te kijken. Dat is geen verwijt aan wie vastzit. Het is een uitnodiging om, net als de blinde in de Schrift, iets te zien wat er eerst niet leek te zijn.

Het doel van dit alles is niet ingewikkeld: eeuwig geluk, en de weg terug naar onze hemelse Vader. Als je vanuit dat doel naar je eigen leven kijkt, verandert er iets. Niet elk mirakel ziet eruit zoals je verwachtte. Soms is het net dat.

Waar in jouw leven zou het antwoord op een gebed er weleens anders kunnen uitzien dan je verwacht had?