Alleen voelen, terwijl je gelooft

Deze week kreeg ik verschillende berichten van mensen die zich alleen voelen. Los van elkaar, zo leek het. Eén ervan bleef me bij: iemand had het thuis moeilijk, had gebeden, en had God rechtstreeks gevraagd of Hij nog aan haar dacht. Toen ze een bemoedigend bericht van ons kreeg, antwoordde ze: ‘Jullie zijn de engelen die het antwoord kwamen brengen.’

Dat zinnetje liet me niet los.

Niet omdat het over ons ging. Wel omdat het iets blootlegt over hoe geloof eigenlijk werkt op de moeilijke momenten, en dat is zelden hoe we het ons voorstellen.

Alleen voelen is niet hetzelfde als alleen zijn

De meeste mensen die me schrijven over eenzaamheid geloven wel degelijk dat God bestaat. Ze twijfelen niet aan Zijn bestaan, ze twijfelen aan Zijn betrokkenheid. Dat is een cruciaal onderscheid. Het is makkelijk om te geloven wanneer alles goed gaat, wanneer de zegeningen zich opstapelen en je ze met het blote oog kan zien. Op zulke momenten kost geloof je weinig.

Maar op het moment dat het moeilijk gaat, dat je uitgedaagd wordt, en je toch blijft zoeken naar die band met God: dan pas laat je zien wat voor jou werkelijk telt. Job begreep dat als geen ander. Zijn bezit, zijn gezondheid, zijn kinderen, alles werd hem ontnomen, en toch zei hij: ‘Al zou Hij mij doden, ik zou nog op Hem hopen’ (Job 13:15). Dat is geen blind optimisme. Dat is een keuze, gemaakt op het moment dat die keuze het meeste kost.

Ik denk dat dat de kern is. Niet: voel je God? Wel: blijf je Hem zoeken, ook wanneer je Hem niet voelt?

Waarom maakt God het zichzelf niet makkelijker?

Hier stopt het gemakkelijke antwoord, en dat is eerlijk gezegd ook nodig. Want de voor de hand liggende tegenwerping is: als God echt zoveel geeft om die relatie, waarom laat Hij ons dan zo vaak in het duister tasten? Waarom niet gewoon voelbaar, onmiskenbaar aanwezig zijn, elke dag opnieuw?

Ik denk dat het antwoord ligt in wat aanwezigheid zonder afwezigheid zou doen met een relatie. Een kind dat nooit honger kent, waardeert brood niet. Een gelovige die nooit twijfelt, kiest nooit echt. De momenten waarop je Hem niet voelt zijn niet de momenten waarop Hij afwezig is; het zijn de momenten waarop jouw keuze om Hem toch te zoeken pas werkelijk iets betekent. Dat maakt het niet minder zwaar. Het maakt het wel betekenisvoller.

Er is een gelijkenis die ik vaak gebruik, over een man wiens huis dreigt onder te lopen. De politie komt hem waarschuwen, hij weigert te vertrekken: hij vertrouwt op God. Het water stijgt, de brandweer komt met een boot, hij weigert opnieuw. Uiteindelijk komt er een helikopter, en ook die wijst hij af. Hij verdrinkt. Wanneer hij God ontmoet, verwijt hij Hem: ‘Ik vertrouwde volledig op U, en U hebt me niet gered.’ Waarop God antwoordt: ‘Ik heb je de politie gestuurd. Ik heb je een boot gestuurd. Ik heb je een helikopter gestuurd. Wat had je nog meer verwacht?’

Dat is precies waarom ik denk dat zoveel mensen zich alleen voelen, ook al is er hulp binnen handbereik. Ze zoeken een teken dat groter, duidelijker, spectaculairder is dan wat er al voor hun neus staat.

Een schriftje, en de moed om hulp te vragen

Concreet advies helpt dan meer dan theologie alleen. Neem een schriftje en schrijf elke avond minstens één zegening op. Sommige dagen zal dat makkelijk gaan. Andere dagen zal het enige wat je kan opschrijven zijn: dank U dat ik vandaag uit bed geraakt ben. Dat is ook een zegening. En op de dagen dat je zelf in een dal zit, lees je dat schriftje terug, en zie je zwart op wit wat je anders vergeten was.

Maar er is nog iets, en dat is misschien nog moeilijker dan dankbaar zijn: durven toegeven dat je hulp nodig hebt. De meeste mensen bieden makkelijker hulp aan dan dat ze hulp aanvaarden. Zeg tegen iemand ‘laat maar weten als ik iets kan doen’, en het antwoord is bijna altijd ‘nee, het is oké’. Wij zijn niet gemaakt om onze nood hardop uit te spreken. En toch is dat precies wat nodig is, want hulp die enkel wordt aangeboden en nooit wordt gevraagd, blijft vaak ook enkel een aanbod.

Wees zelf de engel die je zoekt

Wat mij betreft is dat de opdracht voor wie zich niet alleen voelt: wacht niet tot iemand om hulp vraagt. Spring in de auto. Maak soep en breng ze weg. Doe de kleine klus waarvoor iemand te beschaamd is om te vragen. Dat kost je meer dan vijf minuten van je leven, en dat is precies het punt.

En voor wie zich wel alleen voelt: durf te zeggen dat je Hem mist. Durf te bidden, ook al is het maar één zin: Hemelse Vader, ik voel me alleen, help me alsjeblieft. Niet omdat dat gebed je gevoel meteen verandert. Wel omdat het de keuze is die er op dit moment toe doet.

Probeer het deze week. Schrijf een zegening op. Of bel iemand waarvan je weet dat die er alleen voor zit. Beide zijn een vorm van hetzelfde gebed.